Samotne dzieci i niedojrzali emocjonalnie rodzice

Aktualizacja: mar 21

Nikt z nas nie wybiera sobie rodziny, w której się wychowuje, a niestety wiele osób przeżywa w dzieciństwie udrękę, która oddziałuje na całe ich życie - są wychowywani przez niedojrzałych emocjonalnie, zaniedbujących ich rodziców. Osoby takie w wieku dorosłym często nie doświadczają wystarczającej bliskości emocjonalnej w kontaktach z innymi ludźmi i są niezwykle samotne.


Niedojrzali emocjonalnie rodzice mogą wyglądać i zachowywać się zupełnie normalnie, troszczyć się o dobrostan fizyczny, dbać o odpowiednie żywienie i bezpieczeństwo, nie nawiązują jednak trwałej bliskości emocjonalnej. Wtedy w dziecku rodzi się poczucie samotności wynikające z czucia się niezauważanym przez innych. Samotność taką niektórzy określają jako uczucie pustki, poczucie życiowego osamotnienia, samotność egzystencjalną.


Czym jest bliskość emocjonalna, której brakuje w relacji z niedojrzałymi emocjonalnie rodzicami? Bliskość emocjonalna to świadomość, że masz kogoś, komu możesz wszystko powiedzieć i do kogo możesz zwrócić się z każdą sprawą - czujesz się zupełnie bezpiecznie, otwierając się przed tą osobą. Towarzyszy temu głęboka satysfakcja z relacji i poczucie, że ktoś widzi cię takim, jakim naprawdę jesteś. Takiego typu więź tworzy się poprzez chęć poznania drugiej osoby, a nie oceniania jej, czy narzucania tego jaka powinna być. Takie poczucie bezpieczeństwa opiera się przede wszystkim na bliskości emocjonalnej z naszym opiekunem, a co za tym idzie wymaga autentycznych interakcji emocjonalnych z matką lub ojcem. Dojrzali emocjonalnie rodzice mają wystarczającą świadomość, aby czuć się komfortowo z własnymi uczuciami, jak również z uczuciami innych osób. Są wyczuleni na emocjonalne potrzeby swoich dzieci, zauważają ich nastroje i interesują się ich uczuciami. W takiej relacji dziecko czuje się bezpiecznie, bez względu na to co przeżywa w danym momencie - czy to szukając pocieszenia, czy dając spontaniczny wyraz swojemu entuzjazmowi. Dojrzali rodzice wzbudzają u swojego potomstwa poczucie, że wzajemne interakcje sprawiają im przyjemność i dają do zrozumienia, że są zawsze otwarci na udzielenie wsparcia, czy przeprowadzenie rozmowy dotyczącej przeżywanych stanów emocjonalnych. Tacy rodzice mają bogate, zrównoważone życie emocjonalne i są konsekwentni pod względem uwagi i zainteresowania, jakie okazują swoim dzieciom.

Jak wyglądają relacje rodzinne pozbawione bliskości emocjonalnej? Czyli cztery typy niedojrzałych emocjonalnie rodziców: 1. Emocjonalny rodzic - jest najbardziej dziecinnym typem, rządzą nim uczucia, oscyluje między nadmiernym zaangażowaniem i nagłym wycofaniem. Cechuje go niestabilność i nieprzewidywalność. Nie potrzeba wiele, aby wyprowadzić go z równowagi, niejednokrotnie wciąga dzieci w swoje osobiste kryzysy emocjonalne. Sprawia wrażenie jakby stale trzeba było nad nim czuwać i ostrożnie się z nim obchodzić. Dzieci doświadczają rozpaczy, wściekłości lub nienawiści takiego rodzica w całej intensywności, często przeżywając strach w odpowiedzi na jego niestabilność emocjonalną. W wielu przypadkach dzieci takiego rodzica ze względu na to, że dorastały, starając się przewidywać burzliwe wahania nastroju, uczą się ulegać życzeniom innych osób, przykładając nadmierną wagę do uczuć i humoru innych ludzi, często ze szkodą dla samych siebie.

2. Zdeterminowany rodzic - kompulsywne skupia się na osiągnięciu swoich celów i jest niezwykle zajęta osobą. Ciągle próbuje wszystko udoskonalać, nie wyłączając innych ludzi. Rzadko okazuje empatię swoim dzieciom, usiłuje rządzić ich życiem, kontrolując i wtrącając się w ich sprawy. Poprzez to jak bardzo jest skupiony na osiągnięciach swoich dzieci, sprawia wrażenie nadzwyczaj zaangażowanego w życie rodzinne. Jednak nie ma to wiele wspólnego z bliskością emocjonalną, a jest przejawem jego egocentryzmu, ponieważ oczekuje, że dzieci będą ceniły te same rzeczy i będą chciały tego samego co on - w jego przekonaniu wie, co jest "dobre" dla innych. Zamiast akceptować autonomiczne zainteresowania i wybory swoich dzieci, wychwala je wybiórczo i zachęca do robienia tego, co pokrywa się z jego zainteresowaniami. Taki rodzice stawia wyżej cele od uczuć innych osób, nawet swoich dzieci. Zachowanie takiego rodzica sprawia, że dzieci czują się nieustannie oceniane, zawsze czują, że powinny robić więcej lub coś innego niż to, czym się akurat zajmują.

3. Bierny rodzic - cechuje się liberalnym podejściem i unikaniem zajmowania się jakimikolwiek nieprzyjemnymi sprawami. Chętnie oddaje inicjatywę dominującemu partnerowi, nawet przyzwalając na przemoc i zaniedbywanie. Minimalizuje problemy i ustępuje w każdej sprawie. Nie wyznacza swoim dzieciom żadnych prawdziwych granic i nie oferuje wskazówek, aby ułatwić im radzenie sobie w świecie. Może kochać swoje dzieci, ale nie potrafi im pomóc. Dzieci wiedzą, że nie należy oczekiwać od takiego rodzica zbyt wiele, ani prosić o wsparcie. Bierny rodzic często czerpie radość z przebywania w towarzystwie dzieci, dobrze się z nimi bawi i sprawia, że dzieci czują się wyjątkowo. Jednocześnie przymyka oko na krzywdzące układy rodzinne i nie spełnia swojego obowiązku chronienia potomstwa. Taki rodzic w trudnych sytuacjach bezrefleksyjnie zostawia dzieci bez pomocy, może też porzucić rodzinę. Dzieci, które uwielbiały swojego biernego rodzica, mogą w dorosłym życiu wynajdować wymówki na usprawiedliwianie innych osób, przez które zostały porzucone.

4. Odtrącający rodzic - jest najmniej empatycznym z czterech prezentowanych tu typów, przejawia całą gamę zachowań, które sprawiają, że się zastanawiasz, po co w ogóle założył rodzinę. Bliskość emocjonalna nie daje mu przyjemności i wyraźnie nie życzy sobie, żeby dzieci mu przeszkadzały. Wykazuje praktycznie zerową tolerancję na potrzeby innych osób, a interakcje z innymi ludźmi sprowadzają się praktycznie do wydawania rozkazów, wybuchów gniewu lub izolowania się od życia rodzinnego. Niektóre osoby reprezentujące łagodniejsze przypadki rodzica odtrącającego, angażują się czasem w zwyczajowe działania rodzinne, lecz i tak okazują niewiele bliskości i autentycznego zaangażowania, pragnąc przede wszystkim, żeby inni zostawili ich w spokoju i pozwolili zająć się własnymi sprawami. Dzieci takiego rodzica zaczynają uważać się za kogoś, kto przeszkadza i irytuje, w związku z czym łatwo się poddają i nie ponawiają próśb lub narzekań, aby dostać to czego chcą. W życiu dorosłym będą miały trudność z proszeniem o to, czego potrzebują.

Jak dzieci radzą sobie z samotnością emocjonalną?

Dziecko doświadczające samotności emocjonalnej uczyni wszystko, żeby nawiązać jakąkolwiek więź z rodzicem. Dzieci te często uczą się stawiać potrzeby innych ludzi na pierwszym miejscu, uważając, że jest to jedyna możliwość nawiązania z nimi relacji. Zamiast oczekiwać od innych wsparcia lub zainteresowania, biorą na siebie obowiązek udzielania im pomocy, przekonują jednocześnie wszystkich dookoła, że sami mają bardzo niewielkie potrzeby emocjonalne, co prowadzi do jeszcze większej samotności. Ponieważ brakuje im odpowiedniego wsparcia ze strony rodziców i nie łączy ich z nimi prawdziwa bliskość, wiele spragnionych uczuć dzieci chce, aby ich dzieciństwo jak najszybciej dobiegło końca. Sądzą, że najlepszym rozwiązaniem będzie szybko dorosnąć i stać się samowystarczalnymi. Takie dzieci mają wykraczające poza ich wiek umiejętności i często przedwcześnie zaczynają dorosłe życie, sądząc, że przyniesie im ono wolność i szansę na znalezienie swojego miejsca. W konsekwencji np. poślubiają niewłaściwą osobę, tolerują bycie wykorzystywanym lub tkwią w pracy, która ich nie satysfakcjonuje. Osoby wychowywane przez niedojrzałych emocjonalnie, niedostępnych, egocentrycznych rodziców często doświadczają utrzymujących się uczuć złości, samotności, zdrady i porzucenia. W życiu dorosłym niejednokrotnie godzą się na samotność emocjonalną i brak zaspokajania potrzeb w swoich związkach, gdyż taki stan wydaje im się normalny - przypomina bowiem wczesne lata spędzone w domu rodzinnym.



Osoby zainteresowane zgłębieniem tematyki dzieci wychowanych przez niedojrzałych emocjonalnie rodziców odsyłamy do książki "Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców. Jak uwolnić się od przeszłości i zacząć nowe życie" - Lindsay C. Gibson

19 wyświetlenia

© 2019 by SferaPsyche

tel. 502 560 630

email: pracowniasferapsyche@gmail.com

ul. Bellottiego 3b lok.56

01-022 Warszawa

  • Instagram
  • Grey Facebook Icon