Czy psychoterapia może mi pomóc?

Aktualizacja: mar 21

Na ogół wierzymy w moc przepisywanych nam leków, a przynajmniej w to, że po ich zażyciu nasz stan się poprawi. Jesteśmy skłonni zaakceptować ich mniej dokuczliwe skutki uboczne, a nawet to, że będziemy musieli brać je przez resztę życia w trosce o nasze zdrowie.

Znacznie trudniej jest zrozumieć lecznicze działanie rozmowy prowadzonej w gabinecie psychoterapeutycznym. Bo przecież terapeuta nie wypowie żadnego uzdrawiającego zaklęcia, które uwolni Cię od cierpienia. Nie przeprowadzi też uzdrawiającego rytuału, ani nie wręczy Ci recepty na lepsze życie.

W czym wobec tego tkwi lecznicza moc psychoterapii i dlaczego nie można jej zastąpić rozmowami z przyjaciółmi, czy przeczytaniem mądrej książki i zastosowaniem zawartych w niej zaleceń?



To, że psychoterapia działa właściwie już dowiedziono.

Badania nad skutecznością psychoterapii w leczeniu zaburzeń lękowo-depresyjnych wykazały, że jest ona porównywalna z leczeniem farmakologicznym. Leczenie farmakologiczne przynosi relatywnie szybką ulgę, za to psychoterapia choć działa wolniej, to przynosi trwalsze efekty, zapobiegając nawrotom objawów bądź zmniejsza ich nasilenie. Skuteczność psychoterapii potwierdzają również badania z wykorzystaniem neuroobrazowania. Wykazały one m.in. zmianę struktury oraz jakości funkcjonowania mózgu po zakończeniu psychoterapii u pacjentów z zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi.

Użyłam sformułowania „to, że psychoterapia działa właściwie już dowiedziono”, z tego względu, że w badaniach nad skutecznością psychoterapii występuje zbyt dużo zmiennych, które trudno kontrolować w warunkach eksperymentu. Tymi zmiennymi są osobowości uczestników procesu terapeutycznego, tj. terapeuty i pacjenta, czy grupy terapeutycznej. Poza tym, poszczególne szkoły psychoterapeutyczne inaczej formułują cele terapii i związane z nimi kryteria poprawy.

Z kolei badania nad czynnikami decydującymi o powodzeniu terapii wykazały, że najważniejsze z nich związane są z samym pacjentem i charakterem jego dolegliwości, z osobą terapeuty oraz z jakością relacji między nimi. Dużo mniejsze znaczenie mają tu natomiast stosowane techniki terapeutyczne, czy nurt w jakim prowadzona jest terapia.


Na czym polega lecznicza moc relacji terapeutycznej?

Większość modeli teoretycznych wyjaśniających mechanizmy powstawania zaburzeń, czy trudności, z którymi się borykamy przez całe życie podkreśla rolę trudnych, urazowych relacji z innymi, ważnymi dla nas osobami (np. rodzicami). W procesie terapii to właśnie terapeuta staje się dla Ciebie taką ważną osobą. Dzięki niemu doświadczasz nowej relacji, która stoi w sprzeczności z tą, która była dla Ciebie urazowa. Spotykasz się z odmiennym zachowaniem, innymi reakcjami terapeuty niż to dotychczas miało miejsce w Twoim życiu. Terapeuta okazuje Ci zrozumienie, troskę, życzliwość i akceptację, stwarza poczucie bezpieczeństwa, nie ocenia, nie obarcza poczuciem winy, nie daje tzw. dobrych rad. W takich warunkach możesz odtworzyć i przeżyć traumatyczne doświadczenia, uświadomić sobie i odreagować tłumione emocje, opłakać straty, doświadczyć ulgi i spadku napięcia.

Dzięki temu dystansujesz się i uwalniasz od przeżyć, myśli, czy doświadczeń, które do tej pory zakłócały Twoje funkcjonowanie. Z drugiej zaś strony, lepiej poznajesz siebie - swoje uczucia, pragnienia, motywy postępowania. Uświadamiasz sobie i zaczynasz akceptować to, co dotychczas było nieświadome i nadajesz temu nowe znaczenie. Odkrywasz swoje negatywne wzorce myślenia i zachowania oraz szukasz dla nich alternatyw. Ta nowa wiedza będzie dla Ciebie podstawą do zmiany zachowań - od bezpiecznego eksperymentowania z nowymi zachowaniami i ich konsekwencjami w gabinecie terapeutycznym do wdrażania ich w swoje życie.

Tego rodzaju zmian nie dokonasz czytając nawet bardzo wartościową literaturę, bo w terapii nie chodzi tylko o przyswajanie informacji, ale przede wszystkim o doświadczanie i przeżywanie siebie w relacji. Nie oznacza to rzecz jasna, że nie warto czytać książek i czerpać z nich inspiracji. Część terapeutów zresztą zaleca to i uznaje za element terapii.

Zmian tego rodzaju nie dokonasz także w rozmowach z najlepszym przyjacielem nawet, jeśli jest on psychoterapeutą. Bo relacja z przyjacielem jest już zdefiniowana, przez co nie może stanowić dla Ciebie odwzorowania trudnych, urazowych relacji, które stały się źródłem Twoich trudności.


Czy psychoterapia jest dla Ciebie ?

Psychoterapia to proces wymagający czasu i zaangażowania, nakładający wymagania zarówno na terapeutę jak i na pacjenta.

Aby stwierdzić, czy odniesiesz korzyść z psychoterapii, odpowiedz sobie na następujące pytania:


  • Czy i w jakiej sferze swojego życia masz poważny problem/odczuwasz cierpienie/dyskomfort?

  • Czy masz nadzieję na poprawę - że rozwiążesz problem/lepiej się poczujesz?

  • Czy chcesz się zmienić i wprowadzić zmiany w swoim życiu, tj. nabyć i wykorzystać umiejętności, które poprawią Twoje codzienne funkcjonowanie i radzenie sobie z przeciwnościami?


Jeżeli na powyższe pytania odpowiedziałeś twierdząco, to najpewniej odniesiesz korzyść z psychoterapii jeżeli rozpoczniesz ten proces i wytrwasz w nim.


Podsumowując, odpowiedź na pytanie „Czy psychoterapia może mi pomóc?” brzmi „tak, ale…” to zależy to od Ciebie samego i siły Twojej wewnętrznej motywacji do pracy nad zmianą, od osoby i kwalifikacji terapeuty oraz od jakości relacji terapeutycznej. Ponadto charakter i nasilenie Twoich trudności będą mieć wpływ na wymagany czas trwania terapii i jej efekt końcowy.


Autor artykułu:

Lidia Pijawska - psycholog, psychoterapeuta, coach

Od lat pracuje w obszarze doradztwa personalnego i zawodowego, obecnie prowadzi psychoterapię osób dorosłych pomagając pacjentom lepiej poznać siebie, urzeczywistniać swój potencjał i poprawić jakość życia.


Bibliografia:

Grzesiuk, L., Suszek, H. (red.). (2010). Psychoterapia. Integracja. Warszawa: Eneteia

Kleszcz-Szczyrba Renata. (2014). Wybrane cechy pacjenta i terapeuty a powodzenie psychoterapii na przykładzie filmu "Buntownik z wyboru" (Good Will Hunting). W: M. Brol, A. Skorupa (red.),"Psychologiczna praca z filmem", Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego

Kleszcz Szczyrba, R., (2010). „Pomagać sobą” — rozważania na temat czynników niespecyficznych w psychoterapii związanych z osobą psychoterapeuty. „Psychoterapia”.

Kulik, T.B., Bieniasz, A., Pacian, A., Janiszewska Grzyb, M. (2009). Motywacja pacjenta do udziału w psychoterapii. „Zdrowie Publiczne”

Yalom, I.D. (2003). Dar terapii. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia


58 wyświetlenia

© 2019 by SferaPsyche

tel. 502 560 630

email: pracowniasferapsyche@gmail.com

ul. Bellottiego 3b lok.56

01-022 Warszawa

  • Instagram
  • Grey Facebook Icon